HISTORIA KOŚCIOŁA I PARAFII NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY KRÓLOWEJ POLSKI W USTRZYKACH DOLNYCH
Ustrzyki Dolne należą do jednych z najstarszych miejscowości bieszczadzkich. Założone zostały przez Wołochów jako osada górska w 1469 roku za czasów króla Kazimierza Jagiellończyka. W 1495 r. król Jan Olbracht oddaje ją na własność panu Ustrzyckiemu za zasługi położone w czasie wojny bukowińskiej. Specjalnym przywilejem król Zygmunt August w 1565 roku potwierdza przynależność osady do rodu Ustrzyckich. Wielkie zasługi dla Ustrzyk i okolicy tych czasów położył ród Kmitów, a szczególnie Piotr Kmita, organizator życia tubylczego, mającego odrębne prawa, obyczaje.
W Ustrzykach i okolicy osiedlali się wówczas osadnicy polscy, niemieccy, ruscy, którzy trudnili się rolnictwem oraz wyrębem lasów. W późniejszych czasach przybyła tu koczownicza ludność rumuńska, bułgarska, serbska, węgierska trudniąca się wypasem bydła i owiec. W ten sposób wytworzyły się dwie grupy etniczne: Łemkowie – pozostający pod wpływem kultury ruskiej i Bojkowie – wołoskiej. Obie grupy od najdawniejszych czasów były wyznania grecko – katolickiego.
Ustrzyki w dawnych wiekach zajmowały przestrzeń dzisiejszego przedmieścia Jasień. Z biegiem czasu osada przesuwała się w kierunku zachodnim. Należała do osad słabo zaludnionych. Warunki bytowania były trudne. Wszędzie gnieździła się nędza i snuło się prymitywne życie. Sytuacje pogarszał fakt istnienia band zbójeckich, które napadały na osiedla i wioski rabując mienie nie tylko bogaczy, ale najbiedniejszych. Ustrzyki dzieliły los bieszczadzkich osad i wiosek.
Jak kształtowało się życie religijne w tych czasach, trudno powiedzieć. Wiadomym jest, że katolicy skupiali się przy świątyni parafialnej w Jasieniu, które wzniesiono w 1664 r.
W późniejszych czasach, w związku z rozwojem Ustrzyk Dolnych, wyłoniła się konieczność budowy drugiego kościoła, który odpowiadałby potrzebom życia religijnego katolików osiedlonych w tym miasteczku. Utworzony Komitet Budowy Kościoła, któremu przewodniczył ks. Jakub Stasiowski, proboszcz Jasienia, rozpoczął budowę nowej świątyni w 1909 r. Świątynia miała spełniać rolę kościoła filialnego parafii Jasień.
Budowa nowej świątyni trwała dwa lata. Z wydatną pomocą przyszli pracownicy rozwijającego się tu przemysłu naftowego. Świątynię budowali miejscowi murarze, cieśle, budowniczowie dzisiaj zupełnie nieznani. Nie jest wiadomym również, kto projektował świątynię.
Kościół wzniesiony jest w stylu neogotyckim. Orientowany. Prezbiterium zamknięte trójboczne. Tęcza nad nim wiązana ostrym łukiem. Nawa główna dwuprzęsłowa, bocznie poszerzona szczupłymi arkadami zamkniętymi. Sklepienie wiązane krzyżowo – gwiaździste. Okna powiększone, zamknięte, analogicznie do budowy, ostrołukiem.
Kościół z zewnątrz posiada elewację surową zdobioną kamieniem ciosanym. Szczyt kościoła wydzielony ozdobną koronką tynkową, zwieńczony dużym krzyżem kamiennym, podobnie jak nadprzyczółek – kruchta.
3 maja 1912 roku błogosławiony ks. Biskup Józef Sebastian Pelczar, beatyfikowany w Rzeszowie 2 czerwca 1991 roku, dokonał poświęcenia nowej świątyni na cześć NMP Królowej Polski.
Kościół przetrwał szczęśliwie dwie wojny światowe (1914 i 1939 r.), z których wyszedł niezbyt zniszczony. Jedynie wnętrze kościoła ucierpiało na skutek zamiany świątyni w 1944 r. na magazyny zbożowe. W tym czasie uległ zniszczeniu zabytkowy obraz Matki Bożej Szkaplerznej, czczony jako Królowej Polski, będący w ołtarzu głównym. Uległy zniszczeniu inne cenne obrazy, sprzęty.
W 1951 część terenu Bieszczad zostaje z powrotem przyłączona do Polski. Do wyludnionych Ustrzyk Dolnych przybywa ludność wysiedlona z Bełza, Krystopola, Sokala, Uhnowa i Waręża. Ustrzyki Dolne przechodzą na mapę miast powiatowych. Zaznacza się szybki rozwój.
Przez jakiś czas potrzebom religijnym wiernych służy murowana cerkiew po grekokatolikach, gdyż kościół NMP Królowej Polski nie był zdatny do użytkowania.
W 1952 r. usunięto całkowicie zniszczenia i stworzono samodzielną placówkę duszpasterską.
W milenijnym 1966 r. staraniem ks. Kazimierza Nawrockiego przeprowadzono konserwację kościoła z zewnątrz, jak również świątynia otrzymała nowe wnętrze: ołtarze, ławki. Świątynię ozdobiły mozaiki oraz polichromia projektu i wykonania artysty malarza Stanisława Jakubczyka z Krakowa.
W bocznych ołtarzach umieszczono dwa zabytkowe obrazy: uważany za łaskami słynący obraz Matki Boskiej Bełskiej, cenne dzieło z XIV wieku oraz obraz świętego Józefa, pochodzący z XVII wieku. Prezbiterium zdobią dwa witraże: świętego Stanisława Kostki oraz Świętego Kazimierza, milenijny dar parafian.
Na szczególną uwagę zasługuje mozaikowa postać Pana Jezusa, stacje drogi krzyżowej, postać św. Jadwigi, kanonizowanej przez Ojca Świętego Jana Pawła II w Krakowie 8 czerwca 1997 r., św brata Alberta Chmielowskiego, św. Maksymiliana Marii Kolbego oraz postaci Sług Bożych ostatnich czasów.
Odnowioną świątynię konsekrował 25 czerwca 1967 r. ks. Biskup Ordynariusz dr Ignacy Tokarczuk.
W 1996 r. za staraniem ks. Antoniego Kołodzieja odnowiono polichromię wewnątrz kościoła oraz dokonano remontu wieży.
Rozbudowa i Konsekracja Kościoła Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Ustrzykach Dolnych
Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Ustrzykach Dolnych przeszedł istotną rozbudowę w ostatnich latach, co miało na celu dostosowanie go do rosnących potrzeb parafian i umożliwienie pełniejszego uczestnictwa w życiu sakramentalnym.
Rozpoczęcie prac – 2007 rok
Prace budowlane nad rozbudową i renowacją kościoła rozpoczęły się w 2007 roku i trwały przez 12 lat. W tym czasie przeprowadzono zarówno prace budowlane, jak i artystyczne, mające na celu poszerzenie przestrzeni świątyni oraz jej estetyczne i funkcjonalne ulepszenie.
Zakład Budownictwa „WIPRON” Mariana Nosala, który przez pierwsze pięć lat realizował prace budowlane, odegrał kluczową rolę w realizacji projektu. Po jego śmierci w 2012 roku prace zostały dokończone przez Krzysztofa Juszczyka, a kierownikiem budowy został Łukasz Hawrylik.
Wszystkie prace nad rozbudową oraz renowacją kościoła były nadzorowane przez ks. prałata Józefa Bieńka, proboszcza parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Dzięki jego zaangażowaniu oraz wsparciu parafian i wielu osób dobrej woli projekt został pomyślnie zakończony, a kościół zyskał nową, piękniejszą przestrzeń, która stała się dumą wspólnoty.
Uroczystość konsekracji – 22 maja 2022 roku
W dniu 22 maja 2022 roku, po zakończeniu wieloletniej rozbudowy i renowacji, odbyła się uroczystość konsekracji kościoła oraz ołtarza, której przewodniczył ks. abp Adam Szal, metropolita przemyski. Uroczystość miała szczególną oprawę liturgiczną, w czasie której dokonano także poświęcenia chrzcielnicy i ambonki.
Obrzęd konsekracji odbył się w obecności wielu zaproszonych gości, w tym ks. bp Mariana Buczka ze Lwowa, kapłanów związanych z parafią, przedstawicieli władz samorządowych, służb mundurowych oraz wiernych. Po zakończeniu Eucharystii ks. bp Marian Buczek poświęcił popiersie bł. ks. Józefa Sebastiana Pelczara, metropolity przemyskiego, który w 1912 roku konsekrował pierwszy kościół w Ustrzykach Dolnych.
Konsekracja kościoła i ołtarza była zwieńczeniem długotrwałych starań parafian oraz wykonawców, a także momentem, w którym wspólnota parafialna oddała świątynię na wyłączną własność Bogu. Była to chwila szczególnego spotkania z Bogiem, gdzie wierni mogli przeżyć wyjątkowy moment, świadomi, że kościół stał się miejscem Jego szczególnej obecności.
Zjednoczeni w modlitwie, wierni prosili, aby dzięki temu dziełu każdy, kto wznosił ten kościół oraz każdy, kto będzie się w nim gromadzić, doświadczył bliskości Boga i Jego miłości. Uroczystość miała również głęboki wymiar duchowy, przypominając o wznoszeniu Kościoła nie tylko w sensie materialnym, ale i duchowym, ku przyszłości, gdzie wierni będą oglądać Boga twarzą w twarz.